Ziekteverzuim: een groeiende uitdaging voor werkgevers

Ik schrik er elke keer weer van: het aantal mensen dat uitvalt, blijft maar oplopen. In het eerste kwartaal van 2025 zaten we op 5,8 % ziekteverzuim. Dat zijn 58 verzuimdagen per 1.000 werkdagen. En het is niet iets tijdelijks, want dit stijgt al jaren. Zegt het CBS. Wat dat betekent? Meer kosten, minder collega’s op de vloer en een team dat steeds harder moet rennen om gaten te dichten. Een blend die je liever overslaat. En toch: achter die cijfers schuilt altijd een verhaal. Of meerdere. In deze blog neem ik je mee langs opvallende verschillen tussen sectoren, organisaties en werkplekken. Want misschien ontdek je wel iets dat raakt aan jouw situatie. Of aan die van je collega.

Wat zegt de organisatiegrootte over verzuim?

Wat mij het meest opviel waren deze cijfers van het CBS Q1 2025. De grootte van een organisatie lijkt veel invloed te hebben op het verzuim. Kijk maar:

• Kleine organisaties (< 10 medewerkers): 2,6
• Middelgrote organisaties: 5,0 %
• Grote bedrijven (≥ 100 medewerkers): 6,8 %

Best een verschil, toch? Maar hoe komt dat?

Ik stel me zo voor dat er in grotere bedrijven vaker thuisgewerkt wordt. En dat functies daar vaker inwisselbaar zijn: tien mensen op dezelfde afdeling, met dezelfde taken. Zou dat kunnen meespelen? Thuiswerken lijkt gezond. Geen bacillen van je collega’s en je hoeft niet in een overvolle trein te zitten. Qua hygiëne kom je er wel. Maar wat doet het met je mentale gezondheid? Je hebt minder informeel contact. Geen ‘hoe was je weekend?’, geen grap bij de koffieautomaat. Ja, er is Teams, maar laten we eerlijk zijn… dat voelt toch anders dan samen lunchen of spontaan naar iemand toe lopen.

En dan dat gevoel van anonimiteit. Als je er even niet bent, merkt iemand het dan? Of draait alles gewoon door? Misschien is dat juist wat het verzuim makkelijker maakt. In een klein team ligt dat anders. Daar weet je: als ik ziek ben, blijft het werk liggen. En als ik terugkom, ligt het op me te wachten. Wil je dat? Nee. Maar voel je je daardoor ook meer verantwoordelijk? Waarschijnlijk wel. En misschien is dat het wel. Niet per se het thuiswerken. Niet de grootte. Maar het gevoel dat je ertoe doet. Zou dát de sleutel zijn?

Verzuim per sector: waarom scoort de horeca zo laag?

Ook per sector lopen de cijfers nogal uiteen. Dit viel me op in de verzuimstatistieken van het eerste kwartaal van 2025:

• Horeca kent het laagste verzuim: 3,4 %, een daling van 0,1 %.
• Financiële instellingen zitten in de lift: 4,2 %.
• Zorg en welzijn hebben de twijfelachtige eer van hoogste verzuim: 8,1 %.

Wat meteen opvalt? De horeca. Het laagste verzuimpercentage van allemaal. Had jij dat gedacht? Ik niet. Want horeca betekent: lange dagen, fysiek zwaar werk, veel mensen, en vieze vaat. Toch lijkt juist dát een positief effect te hebben. Is het die constante beweging? De energie van de drukte? Of zit het ‘m in de sfeer? Die voelt vaak losser, vrijer en sociaal. Misschien is het niet de structuur die helpt, maar juist de afwisseling. En het contact. Want stilzitten en schermen staren… dat lijkt steeds vaker de échte verzuimboosdoener.

Kantoortuinen zorgen voor hoger risico op verzuim

Als we het toch over kantoor hebben… hoe ziet die werkplek er eigenlijk uit?

Een open kantoor klinkt best gezellig, toch? Je ziet elkaar, hoort elkaar, loopt makkelijk even langs. Maar… werkt het ook écht? Ik las dat medewerkers in kantoortuinen tot wel 12–18 % vaker ziek zijn dan collega’s die zich af en toe kunnen terugtrekken in een stilteruimte. Best heftig. En bij Arbo Unie hoor je bedrijfsartsen zeggen dat 80 % stress ervaart in zo’n open ruimte. 60 % krijgt hoofdpijn. En meer dan een derde raakt zelfs overspannen. Dat zijn geen kleine cijfers. Hoe dat komt? Ik denk aan geluid, continue afleiding, nul privacy. Probeer dan maar eens scherp te blijven of echt te focussen. Laat staan ontspannen te werken.

Misschien draait het wel om balans. Ruimte om samen te werken én om even op adem te komen. Arbo Unie zegt: zorg voor minstens één stilteplek per 5 tot 10 mensen. Klinkt logisch. Want laten we eerlijk zijn: iedereen heeft soms even rust nodig. En als die rust er niet is? Dan verandert die gezellige kantoortuin langzaam in iets anders. Iets dat eerder verzuim aanwakkert dan voorkomt.

Wat gaat er mis?

CBS-data (NEA, 2023) laat zien dat de meeste verzuimgevallen worden veroorzaakt door griep of verkoudheid (64%). Maar ook psychische klachten zoals stress en burn-out zijn duidelijk aanwezig (6,7%).

Burn-outklachten zijn geen hype. Maar waar komt dat vandaan? Misschien speelt vergelijkingsdrang via social media mee. Of structurele zorgen over huisvesting, studieschuld of baanzekerheid. Elke generatie draagt z’n eigen rugzak. De vraag is: hoe zwaar is die van jouw medewerkers?

Het belangrijkste blijft wat jij als organisatie doet om een gezonde werkomgeving te bieden. Niet alles heb je in de hand. Maar wel meer dan je denkt.

Jouw rol als werkgever in ziekteverzuim

Met een verzuimpercentage van bijna 6 % zit de gemiddelde organisatie in de gevarenzone. Hogere cijfers kunnen leiden tot:

• Hogere kosten (loondoorbetaling, productiviteitsverlies, vervanging)
• Verslechterde teamdynamiek (meer werkdruk, minder samenwerking)
• Imagoschade (intern én extern)

Maar waar een uitdaging is, zit ook een kans. Organisaties die investeren in preventie, gezonde werkplekken en mentale weerbaarheid, verlagen niet alleen hun verzuim. Ze bouwen aan een sterker employer brand. En dat is goud waard in deze arbeidsmarkt.

Wil jij weten hoe je het verzuim moet aanpakken? Lees onze blog.

Conclusie

De cijfers zijn duidelijk, maar het verhaal erachter is complex. Verzuim hangt samen met sfeer, werkdruk, werkomgeving en het gevoel dat je ertoe doet. En dat ziet er in elke organisatie weer anders uit.

Dit is het moment om kritisch te kijken: wat speelt er bij ons? Wat kunnen we doen om het werk menselijker, gezonder en fijner te maken? Misschien begint het bij iets kleins. Een plek om even op adem te komen. Meer écht contact. Of simpelweg beter luisteren. En dat hoef je niet alleen te doen. Bij ons staat Iris voor je klaar. Zij weet precies wat je moet doen bij zowel langdurig als frequent verzuim.

Wil je advies op maat of een frisse blik op je verzuimbeleid? Stuur ons een berichtje. We denken graag met je mee.

Dit artikel is tot stand gekomen op basis van actuele verzuimcijfers van het CBS uit het Dashboard Arbeidsmarkt (eerste kwartaal 2025). Bron: https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/dashboard-arbeidsmarkt/werkenden/ziekteverzuim